Dede Korkut Kitab?
Dede Korkut kitab?, O?uzlar?n g��ebelik hat?ralar?n?n, ya?ay?? bi�imlerinin, gelenek ve hayat g�r�?lerinin anlat?ld??? destans? bir eserdir. Atl? g��ebe k�lt�r�n�n �ok renkli ve zengin �zelliklerinin anlat?ld??? bu eser iki tabakadan olu?ur. ?lk tabaka O?uzlar?n Anadolu�ya g��meden �nceki yurtlar? olan Siderya b�lgesindeki 9-10. y�zy?la ait hat?ralardan, ikinci tabaka ise O?uzlar?n 12-14. y�zy?lda Do?u Anadolu ve Azerbaycan b�lgesine g�� ettikten sonra buralara T�rkmen ismiyle yerle?melerine dayal? hat?ralardan olu?ur.
Birbirinden farkl? i�erikte on iki hik�yeden olu?an eser mitolojik bir�ok �ge bar?nd?rsa da tarih� y�n� a??rl?ktad?r. Hik�yelerde ki?ilerin isimlerinin, mevkilerinin ve ?ahsiyetlerinin de?i?memesi onlar?n ger�ek hayatta ya?am?? ?ah?slar oldu?unu g�stermektedir.
O?uzlar?n piri olarak ge�en Korkut Ata (Dede Korkut) g�n�m�ze kadar ula?an bir�ok hik�ye ve rivayette esasen ?aman olarak tan?t?lmas?na ra?men evliya olarak da ge�mektedir. ?lk varyantlar?n?n Orta Asya�da olu?tu?u kabul edilen Dede Korkut kitab?ndaki Korkut Ata, Orta �a? ?slam kaynaklar?nda evliya, dervi? olarak tan?t?lmaya �al???lm??t?r. Dolay?s?yla bu farkl?l???n sebebi ?slamiyet�e ge�i? d�nemi eseri olmas?ndan kaynaklanmaktad?r.
Korkut Ata�n?n tarih� ?ahsiyeti �zerine Kamil H�seyino?lu, Dede Korkut�un ?ahsiyeti ve Ya?ad??? K�lt�r Ortam?_adl? yaz?s?nda Korkut Ata�n?n ger�ekte Kay? ?linden, Kara Koca O?lu Korkut Ata oldu?unu ve ?nal Yabgu d�neminde de onun yan?nda vezirlik yapt???n? d�?�nmektedir. Bu kan?ya; 14. y�zy?lda ya?am?? olan Re?eiddin�in, Korkut Ata�n?n ?nal Yabgu zaman?nda ya?ad???yla ilgili vermi? oldu?u bilgi ile Eb�lgaz? Bahad?r Han�?n ?ecere-i Terakime adl? eserinde ?nal Yabgu�nun K�kt�rkler zaman?nda ya?am?? Kapagan Ka?an�?n k��k O?lu oldu?u, Korkut Ata�n?n onun vezirlerinden biri oldu?u bilgisiyle ula?m??t?r.
�slup olarak canl?, ak?c? ve do?al bir dil kullan?lan eserde yap?lan do?a tasvirleri etkileyicidir. Eserin �zg�n yanlar?ndan biri de bu do?a tasvirleriyle O?uzlar?n i� d�nya tasvirlerinin i� i�e ge�mi? olmas?d?r. Do?aya �ok �nem veren T�rkler, do?a ve insan? �zde?le?tirmi?tir. Bu �nem onlar?n hem konar-g��er ya?am ?ekliyle do?ayla i� i�e ya?amalar? hem de T�rk inanc?ndaki do?an?n �neminden kaynaklanmaktad?r.
Ayn? zamanda do?a, O?uzlar?n ya?ay?? tarzlar?n? etkiledi?i gibi hayat g�r�?lerini de etkilemi?tir. Do?an?n sert ko?ullar?yla m�cadele eden O?uz insan? i�in g�� �ok �nemlidir. Dede Korkut�ta ki?iyi simgeleyen ?ey g��t�r. Buga� Han hik�yesinde Dirse Han�?n o?lu do?adaki bo?aya kar?? sava?m??, ismini Korkut Ata�dan do?a kar??s?nda g��l� olmas?yla alm??t?r. Ayr?ca eserde sert do?a ko?ullar?nda hayatta kalmaya �al??an O?uzlar?n m�cadeleci, cihangir kimliklerinin yan?nda iyilik, do?ruluk gibi toplumu bir arada tutan de?erler de verilmi?tir.