Sonuçlar Ansiklopedi (483)
0 Sonuç
SIRALA
  1. En iyi cevaplar
  2. En yeni
Yaz Topluluğa Sor
İlk katkıyı siz yapın. İsminiz tarihe geçsin.
Ansiklopedi
Fantastik Edebiyat
Fantastik kelimesinin kökeni, Latince bir kelime olan “fantasticum” aracılığıyla Yunanca “phanatasein” fiiline kadar uzanmaktadır. Phanatasein, görünür olmak, gibi olmak, olağanüstü hallerde ortaya çıkmak gibi manalara gelir. Sıfat olarak, Fantastique kelimesi Orta Çağda döneminde kullanılmıştır. Godefroy bu kelimeyi “cin tutmuş, aldatıcı” anlamlarında kullanmıştır. Kelimenin başka anlamları arasında “aldatıcı” anlamına gelen Fransızca “fantasieus” kelimesi vardır.  Bu kelime Klasik Fransızcada 19. Yüzyıla kadar imgeyi anlatmak için kullanılmıştır.  
Bu tanımlamalara bakıldığında genel olarak, bir cismi ve görünürlüğü olmayan, doğaüstü ve olağanüstü unsurları içinde taşıyan bir anlatı olarak karşımıza çıkar. Bu anlatının edebi tür olarak karşımıza çıkması 18. Yüzyıla tekâmül eder. Edebi tür olarak fantastiğin anlamı, neyi nasıl anlattığı ve anlatması gerektiği gibi hususlar çeşitli kuramcılar ve yazarlar tarafından anlatılmıştır. Bunlardan Bazı kuramcılar fantastiği masal, efsane gibi türlerin devamı olarak görürken bazıları da sağduyuyu merkeze alarak fantastiği;  hayal, illüzyon hatta delilik olarak saymışlardır.
Fantastiğin ayrıntılı çalışmasını yapan Jackson, çalışmaları sonucunda bazı tespitler yapmıştır. O, Tür olarak fantastik edebiyatı tanımlarken gerçekçi edebiyatın sınırlarından uzak, özgür yapı olarak görür.  Gerçekçi edebiyatın sınırlarını aşma hevesiyle yazılmışlardır. Orada günlük hattaki kronolojik sıra bozulur, yer ve mekân değişir, zaman kırılır ve bükülür. Ölüm ve yaşam arasındaki sınır kalkmıştır. İnsanı geren, tiksinti ve heyecan veren kişi ve olaylar olduğu gibi verilir. Karakterleri genelevden, ölüden veya doğaüstü canlıdan olabilirler. Tecavüz, ölüm, ya da bir farenin çürümesi gibi durumlar olay bağlamında rahatlıkla anlatılır.
Fantastik edebiyatın sınırları aşma eğilimi beraberinde garipliği de getirir. Buradaki gariplik genel itibariyle kötü olanla aynı kullanılır. Çünkü garip kelimesi alışık olunmayan durumu belirtir. Kişiyi konfor alanından çıkararak huzursuz eder.
Fantastik anlatıda olaylar; cennet, cehennem gibi alternatif mekânda değil gerçek dünya akışında alışılmışın dışında geçmesidir. Yazar, bu durumu tanıdık gelen gerilim verici bir unsur olarak kullanır.
Todorov, tüm bunlardan farklı bir fantastik anlatıya yönelmiş, bu türün çerçevesini çizmeye çalışmıştır. Bir eserin fantastik türü içerisinde yer alabilmesi için bazı ölçütlere sahip olması gerektiğini belirtir. Eserlerde baştan sona doğru giden bir karmaşa ve karmaşanın getirmiş olduğu kararsızlıklar yer alır. Todorov bu kararsızlığı fantastik anlatının merkezine koyar. Kurmacada karakter yaşadıkları karşısında kararsızlığa düşer. Olayın gerçek mi yanılsama mı olduğuyla ilgili kendisiyle muhakemeye girer. Olanaklı ve olanaksız olanı sorgular.
Todorov, canlı kişilerin yaşadığı dünyada karakterin gerçek ve gerçeküstü arasında yaşadığı kararsızlık karşısında okuyucunun tavır takınması gerektiğini belirtir. Bunu yaparken de alegorik anlatımlı bir yorumlamanın içerisine girilmemesi gerektiğini özellikle belirtir. Okuyucunun eser karşısında takındığı bu tavır türler arası geçişi belirler. Eğer yaşanılan kararsızlığın sonucunun sebepleri doğa yasaları içerisinde açıklanabiliyorsa anlatı tekinsiz türe, açıklanamayıp yeni doğa yasaları kabul ediliyorsa fantastik türe girer.
Todorov’ un ortaya attığı tekinsizlik kavramı Freud’un kuramına dayanmaktadır. Freud tekinsizliği, bastırılmış çocukluk komplekslerin bazı uyarıcılar etkisiyle ortaya çıkması olarak tanımlar. Gün yüzüne çıkmış bu kompleksler kişide şaşkınlık ve huzursuzluk yaratır. Fantastik anlatının tekinsizlik yaratma çabası da buradan gelir.
Ancak dünya edebiyatında Todorov ’un çizdiği bu sınırlamalara uymayan pek çok eser olduğunu da söylemek gerekmektedir.
Fantastik anlatıda tüm bu tanımlamalarda birbiriyle örtüşmeyen, çelişkiye düşen birçok nokta görülmesi yazarları fantastik edebiyatın sınırlarını yeniden çizmeye itmektedir.
  • Anonim
Cevap yazmak için oturum aç
Paylaş
Editörde kullanabileceğiniz etiketler şu şekildedir;
Kullanım Önizleme
*kalın metin* kalın metin
__eğik metin__ eğik metin
--çizili metin-- çizili metin
> Alıntı
Alıntı
##Başlık##

Başlık

^Site içi arama yap^ Site içi arama yap
Tamam

1
yavuz 1 sonuç
2
Milli Edebiyat Dönemi Roman ve Hikayeleri 2 sonuç
3
Irk Bitig 1 sonuç
4
varoluşçuluk -ğu 1 sonuç
5
Türkmen 1 sonuç
Daha fazla göster
Kopyalandı